DEDA voor Media: een nieuw ethisch hulpmiddel voor data en AI in de mediasector

Op 29 september, in Amsterdam, lanceert Data School samen met DPG Media een nieuw hulpmiddel voor de mediasector. (Meld je hier aan voor het event.) Nu AI het werk in de mediasector ingrijpend verandert, biedt DEDA voor Media (D4M) concrete handvatten om de waarden van mediaorganisaties niet uit het oog te verliezen.

De methode bestaat uit een Ganzenbord-achtige A0-poster met bijbehorende materialen. Het nodigt een kleine groep diverse stakeholders uit om aan het begin van een AI- of data-project kritisch te reflecteren over hoe het project op een ethische, waarden-gedreven manier kan worden uitgevoerd. D4M is geen checklist, maar een uitnodiging tot intensieve, constructieve en zelfs speelse gesprekken die leiden tot concrete actiepunten.

“De ethische risico’s van data- en AI-systemen zijn juist in de mediasector groot, omdat vertrouwen er een cruciale rol speelt. DEDA voor Media helpt deze risico’s vroegtijdig te herkennen en aan te pakken, voordat ze tot schade leiden,” vertelt Karin van Es, universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht en Humanities lead bij Data School. “Een DEDA voor Media-sessie maakt keuzes rond data-en AI toepassingen transparanter en vergroot het ethische bewustzijn binnen de organisatie.”

Hoe de methode tot stand kwam

DEDA voor Media, ontwikkeld in samenwerking met DPG Media, is geïnspireerd door onze eerdere DEDA (De Ethische Data Assistent)-methode. DEDA wordt al ruim tien jaar gebruikt door gemeenten, ministeries en andere overheidsorganisaties. Voor de mediasector moesten we de methode grondig herdenken: de mediasector staat voor andere uitdagingen, en heeft andere doelen, dan de publieke sector.

In een D4M-workshop bespreken deelnemers hoe hun project zich verhoudt tot wat er in de mediasector op het spel staat: kwesties zoals pluriformiteit, werkgelegenheid, en de redactionele bias van AI-modellen.

Omdat elke mediaorganisatie en elk team een andere cultuur heeft, schrijft D4M niets voor. De deelnemers bepalen zelf welke waarden en overwegingen leidend zijn. Wel haalt D4M maatschappelijke, culturele en bestuurlijke kwesties naar de voorgrond, niet alleen technische vragen.

Gratis beschikbaar, begeleiding mogelijk

DEDA voor Media wordt kosteloos beschikbaar via onze website. Wel vinden veel organisaties het fijn om bij zo’n methode training en begeleiding te ontvangen. Voor dit soort begeleiding — van train-the-trainer sessies tot het modereren van D4M-sessies —  kan je bij Data School terecht, via dataschool@uu.nl.